Boekhouding

Kostprijsberekening Excel - Gratis Voorbeeld

Kostprijsberekening Excel voor zzp en mkb met directe kosten, opslag, marge, BTW, brutowinst, dashboard en 100 voorbereide invoerregels.

16-11-2026
185 downloads
4.8/5 gemiddelde score
Sjabloon downloaden

Dit kostprijsberekening Excel-voorbeeld berekent per product of dienst de directe kosten, indirecte opslag, totale kostprijs, verkoopprijs, BTW en brutowinst. Het bestand bevat de tabbladen Kostprijsberekening, Overzicht en Instructies, met 100 voorbereide invoerregels en automatische formules.

Je vult uitsluitend de lichtgele cellen in. De eerste negen regels bevatten voorbeeldgegevens, zoals websiteonderhoud, een adviesgesprek en een installatie van een werkplek. Figuur 1 toont de invoertabel met 24 kolommen, van productcode en klant tot margecontrole en BTW-code.

Het tabblad Overzicht bundelt de resultaten per categorie en toont twee grafieken. Instructies legt de rekenlogica uit, inclusief het voorbeeld waarbij 3 arbeidsuren tegen € 75,00 leiden tot € 225,00 arbeidskosten.

Captura de tela 1: Aba Kostprijsberekening - Planilha Excel kostprijsberekening voorbeeld excel
Figuur 1: Tabblad "Kostprijsberekening"

Belangrijkste voordelen van dit Excel-sjabloon

  • Bereken arbeidskosten automatisch met directe arbeidsuren en een uurtarief, bijvoorbeeld 3 × € 75,00 = € 225,00.
  • Neem materiaalkosten, arbeidskosten en overige directe kosten samen in de totale directe kosten.
  • Pas per opdracht een opslagpercentage voor indirecte kosten toe, bijvoorbeeld 12% op de directe kosten.
  • Bereken de verkoopprijs exclusief BTW vanuit de totale kostprijs en een ingevoerd margepercentage.
  • Gebruik BTW-codes H, L en V voor respectievelijk 21%, 9% en 0% BTW.
  • Controleer direct de brutowinst en zie met de margecontrole of een regel Winst of Controle nodig krijgt.
  • Analyseer maximaal 100 voorbereide invoerregels per categorie in het tabblad Overzicht.

Stap voor stap uitleg

  1. Open het tabblad Instructies en lees de uitleg over directe kosten, indirecte opslag, marge en BTW-codes.
  2. Ga naar Kostprijsberekening. Gebruik een nieuwe regel per product of dienst en overschrijf alleen de lichtgele invoercellen.
  3. Vul product-/dienstcode, omschrijving, categorie, klant, stad en datum in. Kies bij Categorie uit Digitaal, Advies, Techniek, Creatief, Opleiding of Service.
  4. Vul directe materiaalkosten, arbeidsuren, uurtarief en overige directe kosten in. Excel berekent de arbeidskosten en totale directe kosten automatisch.
  5. Voer het opslagpercentage voor indirecte kosten en het margepercentage in. Gebruik bijvoorbeeld 12% opslag en 30% marge.
  6. Kies bij BTW-code H, L of V. Controleer daarna verkoopprijs exclusief BTW, BTW-bedrag, verkoopprijs inclusief BTW, brutowinst en margecontrole.
  7. Bekijk Overzicht voor aantallen, totale kostprijs, omzet, brutowinst, gemiddelde marge, categorieanalyses en de twee aanwezige grafieken.
Captura de tela 2: Aba Overzicht - Planilha Excel kostprijsberekening voorbeeld excel
Figuur 2: Tabblad "Overzicht"

Inbegrepen functionaliteit

Kostprijsberekening met kolommen voor productgegevens, klant, datum, directe kosten, opslag, marge en BTW.
Automatische berekening van arbeidskosten als arbeidsuren vermenigvuldigd met het uurtarief.
Automatische opbouw van totale kostprijs uit directe kosten plus indirecte kosten.
BTW-opzoeking via BTW-code en de tabel op Overzicht: H 21%, L 9% en V 0%.
Margecontrole die bij een brutowinst boven nul Winst toont en anders Controle nodig.
Overzicht met kerncijfers, categorieanalyse en twee grafieken zonder afzonderlijke dashboardinvoer.
Instructies met een concreet rekenvoorbeeld en een praktische werkwijze voor het bestand.

Kostprijsberekening gebruiken in dagelijkse opdrachten

Een boekhouder, financieel medewerker, ZZP'er of ondernemer gebruikt dit bestand om de prijsopbouw van projecten en diensten vast te leggen. Denk aan een installatiebedrijf dat materiaal, monteursuren en voorrijkosten per werkplek registreert, of een adviesbureau dat uren en externe kosten per klantopdracht verwerkt.

Op Kostprijsberekening staan de invoervelden naast de berekende velden. De kolommen B tot en met G identificeren de opdracht; H tot en met L bevatten de directe kosten; N en Q zijn de invoer voor opslag en marge. K, M, O, P en R tot en met W worden door formules berekend.

Van uren naar kostprijs

Bij Websiteonderhoud staan 3 arbeidsuren en een uurtarief van € 75,00. De arbeidskosten zijn daardoor € 225,00. Met € 25,00 materiaal en € 15,00 overige directe kosten komt de directe kostprijs op € 265,00.

De opslag van 12% bedraagt € 31,80. De totale kostprijs wordt € 296,80. Bij 30% marge rekent het bestand een verkoopprijs exclusief BTW van € 385,84 uit; met BTW-code H komt de BTW op € 81,03 en de prijs inclusief BTW op € 466,87.

Resultaten controleren

Figuur 1 toont de tabel met filter op rij 3 en vastgezette kopregels vanaf rij 4. Figuur 2 toont het tabblad Overzicht met aantallen opdrachten, totale kostprijs, omzet exclusief BTW, brutowinst en gemiddelde marge. De categorieanalyse maakt bijvoorbeeld zichtbaar of Techniek meer omzet of marge oplevert dan Advies.

Captura de tela 3: Aba Instructies - Planilha Excel kostprijsberekening voorbeeld excel
Figuur 3: Tabblad "Instructies"

BTW en kostprijsformules technisch ingericht

Het bestand gebruikt een vaste BTW-tabel op Overzicht: code H staat voor het hoge tarief van 21%, L voor het lage tarief van 9% en V voor 0%. In de praktijk moet je het tarief koppelen aan de prestatie volgens de Wet OB 1968; een vrijstelling is niet hetzelfde als een tarief van 0% bij export.

De BTW-code in kolom X wordt via VERT.ZOEKEN opgezocht in J15:L17. De uitkomst komt in kolom S en wordt vermenigvuldigd met de verkoopprijs exclusief BTW in kolom R. Bij een prijs van € 1.000,00 met code H is het BTW-bedrag dus € 210,00 en de prijs inclusief BTW € 1.210,00.

Opbouw van de formules

Kolom K berekent uren × uurtarief. Kolom M telt materiaal, arbeidskosten en overige directe kosten op. Kolom O berekent de opslag als totale directe kosten × opslagpercentage; kolom P telt directe en indirecte kosten samen.

Kolom R vermenigvuldigt de totale kostprijs met 1 plus het margepercentage. Bij een kostprijs van € 800,00 en 25% marge ontstaat € 1.000,00 exclusief BTW. De brutowinst in V is het verschil tussen verkoopprijs en totale kostprijs.

Administratieve toepassing

Gebruik de bedragen exclusief BTW voor kostprijs- en margeanalyse. De BTW-bedragen horen in de BTW-aangifte en moeten aansluiten op de facturen en de juiste rubrieken van de Nederlandse aangifte. Het bestand vervangt geen controle op bijzondere prestaties, verleggingsregelingen of vrijstellingen.

Fouten in kostprijsberekening met opslag en marge

De meest schadelijke fout is een verkeerd onderscheid tussen marge en opslag. Een kostprijs van € 100,00 met 30% opslag geeft € 130,00, terwijl de brutomarge dan € 30,00 gedeeld door € 130,00 is: 23,08%. Dit bestand gebruikt het ingevoerde percentage als opslag boven op de totale kostprijs, niet als percentage van de verkoopprijs.

Uren en tarieven verkeerd invoeren

Vul 2,5 uur in als 2,5 en niet als 2 uur 50 minuten. Bij een uurtarief van € 95,00 hoort dan € 237,50 arbeidskosten. Een afronding naar 3 uur maakt de berekening € 47,50 hoger en kan bij tientallen opdrachten een aanzienlijk verschil geven.

Controleer ook of het uurtarief kostendekkend is. Een ZZP'er met € 68,00 per uur, 1.300 declarabele uren en € 20.000 vaste kosten heeft niet automatisch € 88.400 winst; niet-declarabele tijd, verzekeringen en pensioen zitten niet vanzelf in het directe tarief.

BTW-code en lege regels

Een foutieve code H in plaats van V zet 21% BTW op een regel die mogelijk vrijgesteld is. Controleer daarom de drie codes op Overzicht en de omschrijving van de prestatie. Laat kolom X nooit leeg bij een ingevulde opdracht, want de opzoekformule levert dan geen passend tarief op.

Let ten slotte op de signalering in W. Een negatieve brutowinst geeft Controle nodig. Dat is geen foutmelding over de formule, maar een aanwijzing dat de verkoopprijs lager ligt dan de totale kostprijs of dat het margepercentage verkeerd is ingevoerd.

Tips om het kostprijsbestand uit te breiden

Begin met een consistente codering. Gebruik bijvoorbeeld WEB-2601 voor websitewerk en INS-2603 voor een installatie. Een vaste code maakt het eenvoudiger om opdrachten terug te vinden en voorkomt dat dezelfde dienst onder verschillende schrijfwijzen in rapportages belandt.

Praktische uitbreidingen

  • Pas de zes categorieën aan op je eigen werkproces, maar werk de categorieën op Overzicht tegelijk bij zodat de analyse blijft aansluiten.
  • Maak een kopie van het bestand per maand of kwartaal als je een afgesloten rapportage wilt bewaren. De huidige berekeningen gebruiken de regels 4 tot en met 103.
  • Voeg in een eigen versie een kolom voor projectnummer toe naast de klantgegevens. Houd de bestaande berekende kolommen intact om de formules niet te breken.
  • Gebruik de datumkolom voor periodecontrole. Een opdracht op 08-01-2026 hoort bij januari 2026, ook als de factuur later wordt verstuurd.

Werken met eigen tarieven

Vervang de voorbeeldwaarden door je werkelijke materiaalkosten en interne kostentarieven. Bij 8 opdrachten van gemiddeld € 750,00 omzet en € 520,00 kostprijs bedraagt de totale brutowinst € 1.840,00 vóór andere bedrijfskosten.

Gebruik de grafieken op Overzicht als signaal, niet als volledige financiële rapportage. Het tabblad bevat geen kasstroom, debiteurenlijst of winst-en-verliesrekening. Voor een betrouwbare perioderapportage moet je de uitkomsten daarom naast je boekhouding leggen.

Veelgestelde vragen over dit sjabloon

Download
Bestandsformaat Excel (.xlsx)
Compatibele software Excel, Google Sheets, LibreOffice
Prijs Gratis
Nu downloaden
Gemaakt en gecontroleerd door de redactie van Exceldoc
Daan Visser
Daan Visser
Excel- en spreadsheetspecialist

Daan Visser werkt al ruim vijftien jaar met Excel en spreadsheets voor het mkb, zzp'ers en boekhoudkantoren. Voor Exceldoc ontwerpt, vult en controleert hij elk sjabloon persoonlijk: de opbouw, de formules met puntkomma en Nederlandse functienamen, de BTW-tarieven (21/9/0%) en de datumnotatie in dd-mm-jjjj. Zijn uitgangspunt is simpel: een sjabloon moet meteen kloppen als je het opent.

Sanne Bakker
Sanne Bakker
Redacteur & handleidingen

Sanne Bakker is redacteur en schrijft de handleidingen bij de sjablonen van Exceldoc. Met een achtergrond in administratie en bedrijfsvoering vertaalt ze elk werkblad naar een heldere, stapsgewijze uitleg: hoe je begint, welke velden je invult en waar je op moet letten volgens de regels van de Belastingdienst en de KVK. Ze test elke handleiding tegen de praktijk van zzp'ers en kleine ondernemers.